Polish Art World - Polska Sztuka w Świecie
Strona główna · Artyści · Galerie autorskie · Galerie · Domy Aukcyjne · Kolekcje · Publikacje · Aktualności · Ogłoszenia

Lucjan MYRTA


Skarbiec z bursztynu / Amber Jewel Cabinet


Bursztynowy skarbiec, który otwiera prezentację dokonań Lucjana Myrty jest dziełem najważniejszym na jego drodze twórczej. To nie tylko egzemplifikacja wszechstronności i najwyższego kunsztu jego pracowni, lecz także świadectwo wyboru nadrzędnych wartości moralnych. 
Dynamiczny i sprawny właściciel, osobiście kierujący firmą, która w swojej dziedzinie odniosła sukces rynkowy, nie waha się ograniczyć działalności komercyjnej. Człowiek, który kocha i ceni bursztyn ponad wszelkie dobra materialne decyduje się poświęcić najpiękniejsze jego okazy na cel zarazem wzniosły i niepraktyczny.
Czy zasadniczym motywem była chęć udokumentowania talentu twórczego, umiejętności technicznych 
i potencjału gospodarczego? Z całą pewnością nie. To poświadczyły już wcześniejsze dzieła z tego warsztatu. Tym razem chodzi o stworzenie dzieła, które swym pięknem, a nawet przepychem przyciągnie uwagę widza i skieruje ją w sferę idei wyznawanych przez autora.
Głębokie przekonanie, iż prawdziwego sukcesu nie można osiągnąć bez boskiej pomocy i opieki wyraża autor w sposób charakterystyczny dla ważnych dzieł nowożytnej sztuki gdańskiej. Podobnie jak w centrum zespołu malowideł na stropie Wielkiej Sali Rady w gdańskim ratuszu imię Boga   góruje nad frontonem skarbca, wypisane białymi znakami. Postać Chrystusa w Kazaniu na Górze otoczona jest scenami pomocy ludziom. Chrystus uczy dzieci, wspomaga odrzuconych, uzdrawia chorych, a nawet wskrzesza zmarłych. Osobista rozpacz Lucjana po niedawnej śmierci córki Eweliny ma tu swoje odzwierciedlenie.
Obszerny cykl biblijny w licznych reliefach i scenach rzeźbionych intaglio ukazuje przykłady boskiej pomocy na drodze ludzi od raju utraconego do raju odzyskanego. Doskonale czytelne sceny otoczone wspaniałą ornamentacją są wyrazem adoracji i czci.
Ornamenty celowo zapożyczone z antyku poświadczają życie Chrystusa jako zdarzenie najważniejsze dla epoki sprzed 2000 lat, choć wtedy większość ludzi dostrzegała ją jako czas cesarza Augusta Oktawiana. Otoczony gromadami wyznawców Chrystus przedstawiony został w technice reliefu. Biała postać Chrystusa promieniuje na ludzkie gromady.
Rzeźbione intaglio na spodzie soczewkowych medalionów z epizodami z życia Chrystusa są niezwykle sugestywne dzięki właściwościom optycznym soczewek i blaskowi złotych płatków tworzących tło tych finezyjnych kompozycji.
Osią programu treściowego jest Kazanie na Górze w postaci reliefu na środkowych drzwiach głównej kondygnacji skarbca. Lucjan Myrta zapragnął zamieścić treść Kazania na stronach albumu obok wyobrażenia tej sceny, ażeby sobie i nam uzmysłowić jak trudno sprostać ideałowi.
Niezależnie od treści ideowych skarbiec jest obiektem niezwykle skomplikowanym i trudnym w realizacji, a ponadto pierwszym konstruowanym w oryginalnej nowej technice, odpowiedniej do niezwykłej skali. Skala i forma zostały zresztą (jak często u Myrty) powtórzona za powszechnie znanym zabytkowym dziełem z dość odległej epoki.
Wielkość obiektu, funkcja skarbca, podział na kondygnacje i bardzo wiele elementów kompozycyjnych zostało zaczerpniętych z pięknego mebla zachowanego w sypialni królowej Marii Antoniny w Pałacu Wersalskim. Dzieło znakomitego ebenisty Schwerdfegera z roku 1787 miało konstrukcję całkowicie drewnianą, stworzoną wyłącznie ze szlachetnych i egzotycznych rodzajów drewna. Złocone brązy, masa perłowa, kość słoniowa i inne kosztowne materiały były użyte jedynie do dekoracji. Dla najlepszych gatunków drewna rozmiary tej konstrukcji nie stanowiły problemu technicznego. Długość 200 cm. szerokość 60 cm i wysokość 245 cm w porównaniu z innymi meblami z tej epoki są nawet wymiarami skromnymi.
W skarbcu bursztynowym Myrta wymiary te powtarza. Ma jednak do czynienia z tworzywem o zupełnie innych właściwościach, które warunkują rozwiązania konstrukcyjne i technologiczne. Okazało się koniecznym zbudowanie ze współczesnych płyt stolarskich pełnowymiarowego modelu mebla, rozczłonkowanego podobnie jak oryginał na 5 kondygnacji. Każda z nich ma odmienne cechy i związane z nimi problemy.
Obydwa skarbce, XVIII-wieczny i współczesny, mają dolną kondygnację w postaci dwóch stołów, każdy na 4-ch mocnych, ozdobnych nogach. We francuskim pierwowzorze są one mahoniowe, żłobkowane w kształcie wiązki rózg liktorskich, zdobione ponadto ażurowymi splotami ze złoconego brązu.
Nogi stołów współczesnych wytoczono z drewna dębowego i w całości pogrążono je w futerałach 
z blachy srebrnej imitujących żłobkowania i opatrzonych pięknie uformowanymi ze srebra głowicami korynckimi. Płyty stołów i krzyżakowe łączniki wzmacniające konstrukcję u dołu zrobiono ze srebrnych profili i blach. Łączniki i opaski na nogach pozłocono. Stoły mają wysokość 76 cm.
Na łącznikach rozmieszczono delikatną dekorację z rzeźbionych w bursztynie ornamentów. U góry stołów, pomiędzy głowicami korynckimi, zawieszono bursztynowe girlandy, a w ich centrach medaliony 
z czerwonego bursztynu z przedstawieniami nauczania Chrystusa, wyciętymi intaglio, a widocznymi jako jasne sceny wydobyte z mroku.
Drugą kondygnacją jest cokół wysokości 20 cm. W oryginale z jednym tylko rzędem snycerskiej arabeski, która nie w drewnie, lecz w bursztynie została powtórzona niezwykle wyraziście. Roślinne wici owijają się wokół wypukłych, plastycznych kwiatów wyrzeźbionych z dużych bryłek pięknej, naturalnej urody. Doszły nowe 4 ciągi ornamentu. Pod arabeską wieniec laurowy i jajownik, a nad nią jajownik 
i palmetki. Cokół stał się jednym bogatym wieńcem otaczającym scenę Narodzenia.
W cokole nie ma żadnych skrytek. Pełni on rolę mocnego fundamentu dla wyższych kondygnacji. Ma potrojone grube na 31 mm ścianki na całym obwodzie a ponadto w środku solidne wzmocnienia ze sklejanych bursztynowych listew, ustawionych po przekątnych dwóch segmentów na kształt litery X.
Trzecia kondygnacja, jest przeznaczona na niewielkie schowki. Jej wysokość wynosi 34 cm. Na zewnątrz jest ona rozczłonkowana na liczne elementy architektoniczne. Od dołu obiega ją fryz z miękko zarysowanymi akantami. Na ich tle imponująco prezentują się wielkie eliptyczne kaboszony o wyszukanych, intensywnych kolorach. Na mocno zarysowanych ryzalitach nałożono pionowe kompozycje wycięte z jasnego bursztynu na kształt ornamentu groteskowego. Na polach pomiędzy ryzalitami widnieją mocno pogrążone w głąb ścian prostokątne przedstawienia scen z życia Chrystusa, zrealizowane w miękkim reliefie. Kondygnację zamyka gzyms palmetowy.
Czwarta, główna kondygnacja wysokości 77 cm. Drzwi środkowe z centralną sceną Kazania na Górze, opisanego przy właściwej ilustracji. 4 podpory tej kondygnacji, smukłe dziewczęta - symbole pór roku, Kory przeniesione pośrednio z ateńskiego Erechteionu. Kondygnację tę zamyka od góry wyrazisty gzyms.
Piątą kondygnacją jest zwieńczenie wysokości 43 cm. Na wzór słynnego niebiańskiego łuku z Wielkiej Sali Rady w Ratuszu Głównego Miasta w Gdańsku imię tetragram  zapisano na wielkiej bryle bursztynu w centrum kompozycji z ciemnych i jasnych obłoków. Obłoki otacza archiwolta stanowiąca ekspresyjne zamknięcie zwieńczenia.


Skarbiec różni się zasadniczo od słynnych królewskich kabinetów, w tym największego z zachowanych w zbiorach drezdeńskiego Grünes Gewölbe. W meblach z XVII i XVIII wieku mieliśmy do czynienia z konstrukcjami drewnianymi, oklejanymi warstwą bardzo cienkich płytek bursztynowych, umyślnie oddzielaną od drewna metalową folią, papierem lub innymi materiałami. Miało to na celu uchronienie bursztynu od destrukcji przy kurczeniu się lub odkształcaniu drewnianego podłoża.
Skarbiec Myrty jest masywny i poza stołami u podstawy, będącymi kombinacją bursztynu, srebra i dębowych trzonów nóg, w całości skonstruowany z bursztynu. W skarbcu zawiera się kilkadziesiąt razy więcej tej najcenniejszej żywicy kopalnej niż w którymkolwiek dawnym obiekcie. Jednorodność materiału dobrze rokuje dla trwałości dzieła. Nie istnieją przesłanki aby sądzić, że dotknie go los podobny do wielkiego stołu wykonanego w latach 1780. przez mistrza Gierasima Kozłowskiego na zlecenie carycy Katarzyny II. Był najważniejszym, lecz wadliwie zestawionym z drewna i bursztynu elementem ruchomego wyposażenia Bursztynowej Komnaty i dziś pozostały po nim jedynie zapiski. Brak natomiast materialnych szczątków jak też wizerunku w dziele malarza lub rysownika. Skarbcowi może niestety zagrażać wiele w niespokojnych czasach, ale nie destrukcja przez wadliwą technologię.

Trzy dolne kondygnacje skarbca
•    dwa stoły wysokości 76 cm, na nogach z profilowanej blachy srebrnej; żłobkowanej, z głowicami korynckimi. Nogi dekorowane opaskami ze srebra złoconego. Wewnątrz nóg toczone z drewna dębowego trzony. Górne płyty stołów i krzyżaki wzmacniające u dołu wykonano z profili srebrnych. Na krzyżakach reliefowa dekoracja bursztynowa. Od frontu i na szczytach, pomiędzy głowicami nóg zawieszono girlandy z żółtego naturalnego bursztynu, a w środku każdej z nich medalion eliptyczny z bursztynu prażonego na odcień czerwony. W medalionach (na spodzie) wyrzeźbiono intaglio sceny z życia Chrystusa.
•    cokół wysokości 20 cm z pięcioma rzędami ornamentu, w tym wyrazistym ciągiem arabeskowej wici z kwiatami. Ornament jest reliefową aplikacją na płaskiej ściance grubości 31 mm. Ścianka frontowa rozszerza się w środku części frontowej, tworząc tondo ze sceną Narodzenia Chrystusa wyrzeźbioną w płytkim reliefie.
•    kondygnacja skrytek wysokości 34 cm jest mocno rozczłonkowana. Obiegający dokoła fryz u jej podstawy jest dekorowany wyjątkowo dużymi, wypukłymi i bardzo intensywnie zabarwionymi kaboszonami bursztynowymi. Kaboszony osadzone są 
w cargach z białego bursztynu lub ciosu mamuta. Na plan pierwszy wysuwają się ryzality z dekoracją groteskową. Pomiędzy ryzalitami w długich prostokątnych polach ukazane są płaskorzeźbione sceny z życia Chrystusa. Każde z pól flankowane jest dwoma medalionami rzeźbionymi intaglio, uzupełniającymi tematykę reliefów. Mocny gzyms palmetkowy zamyka kondygnację skrytek u góry.

Środkowa część cokołu i skrytek. Eksponowane są sceny Narodzenia i Chrztu. W zbliżeniu widać grawerunki w listewkach przy scenie Chrztu i kameryzację złocistymi bursztynami ze szlifem fasetkowym.

Chrystus uśmierza burzę.
Chrystus rozmawia z Samarytanką.
Wieszary pomiędzy głowicami nóg stołów.
Ecce Homo.
Uzdrowienie trędowatego.

Widok fragmentu szczytu prawego.
Szczyt lewy od srebrnych głowic nóg stołu do gzymsu wieńczącego skrytki. Obok sceny reliefowej medaliony rzeźbione intaglio z wyobrażeniami: po lewej – Mycie nóg, po prawej – Modlitwa w ogrójcu.

Sceny z życia i śmierci Chrystusa – reliefy ze ścianek skrytek.
1 - Ostatnia wieczerza. Bierze chleb. Bierze kielich. 2 - Triumfalny wjazd Chrystusa do Jerozolimy. 3 - Od raju utraconego do odzyskanego dzięki odkupieniu. 4 - Lekcja pokory. 5 - Złożenie do grobu.

Drzwi środkowej szafki ze sceną Kazania na Górze. Centralna część kompozycji i główny element programu treściowego. Kwadrat o boku 55 cm
W środku tondo z wyobrażeniem Kazania na Górze w płytkim reliefie. Postać Chrystusa z białego bursztynu wyodrębnia się z tłumu słuchaczy. Biała ramka oddziela scenę środkową od pierścienia z ośmioma czerwonawymi medalionami, na których ukazana jest miłość Chrystusa do ludzi:
od góry zgodnie z ruchem zegara
1.    Chrystus z dziećmi
2.    Uzdrowienie córki Jaira
3.    Uśmierzenie wzburzonych fal
4.    Uzdrowienie paralityka
5.    Wskrzeszenie
6.    Spotkanie z Marią po zmartwychwstaniu
7.    Uzdrowienie trędowatego
8.    Rozmowa z Samarytanką
Przedstawienia w medalionach wyrzeźbiono intaglio na spodzie soczewkowych form i podwleczono płatkami złota, które nadają bursztynowi ciepły, nasycony ton. Delikatne zróżnicowanie stopnia wypolerowania czerwonej zwietrzeliny na spodzie medalionów wzmaga wrażenie przestrzenności. W tle pomiędzy medalionami swobodnie rozrzucone liście akantu. Tondo obramione spiralą.
Drzwi zamknięte są ramką z ornamentem wolego oka. Płaszczyzna pomiędzy tondem a zewnętrzną ramką jest wypełniona mozaiką z najrzadszej odmiany barwnej bursztynu – błękitnej z wielobarwnymi wtrąceniami.
Bogactwa kompozycji dodają trójkątne narożniki ze złocistego bursztynu rozmieszczone w 4-ch narożnikach, zdobione wypukłymi reliefowymi rozetami.
Drzwi szafki są najbardziej ozdobną częścią skarbca, który i tak jest dekorowany w myśl tendencji horror vacui. Dekoracja rozmieszczona (choć nierównomiernie) ze wszystkich czterech stron skłania do skojarzenia całego obiektu raczej z monumentem niż meblem.

KAZANIE NA GÓRZE
Kiedy ujrzał tłumy, wstąpił na górę, a gdy usiadł, podeszli do niego jego uczniowie; i otworzywszy usta, zaczął ich nauczać, mówiąc:
„Szczęśliwi, którzy są świadomi swej potrzeby duchowej, gdyż do nich należy królestwo niebios.
„Szczęśliwi pogrążeni w żałości, gdyż oni będą pocieszeni.
„Szczęśliwi łagodnie usposobieni, gdyż oni odziedziczą ziemię.
„Szczęśliwi łaknący i pragnący prawości, gdyż oni będą nasyceni.
„Szczęśliwi miłosierni, gdyż im będzie okazane miłosierdzie.
„Szczęśliwi, którzy są czystego serca, gdyż oni będą widzieć Boga.
„Szczęśliwi pokojowo usposobieni, gdyż oni będą nazwani „synami Bożymi”.
„Szczęśliwi, którzy są prześladowani ze względu na prawość, gdyż do nich należy królestwo niebios.
„Szczęśliwi jesteście, gdy was lżą i prześladują, 
i ze względu na mnie kłamliwie mówią przeciwko wam wszelką niegodziwość. Radujcie się i skaczcie z radości, gdyż wielka jest wasza nagroda w niebiosach; tak bowiem prześladowali proroków przed wami.
„Wy jesteście solą ziemi; ale jeśli sól straci swą siłę, jakże zostanie przywrócona jej słoność? Na nic się już nie przyda, tylko na wyrzucenie na zewnątrz, aby ludzie po niej deptali.
„Wy jesteście światłem świata. Nie można ukryć miasta położonego na górze. Lampę zapala się 
i stawia nie pod korcem, lecz na świeczniku, i świeci wszystkim, którzy są w domu. Podobnie niech wasze światło świeci przed ludźmi, żeby widzieli wasze szlachetne uczynki i wychwalali waszego Ojca, który jest w niebiosach.
„Nie myślcie, że przyszedłem zniweczyć Prawo lub Proroków. Nie przyszedłem zniweczyć, lecz spełnić; bo zaprawdę wam mówię, że prędzej przeminęłyby niebo i ziemia, niżby w jakiś sposób przeminęła jedna najmniejsza litera lub jedna cząstka litery w Prawie i nie wszystko się stało; Kto więc łamie jedno z tych najmniejszych przykazań i tak uczy ludzi, będzie nazwany „najmniejszym” w odniesieniu do królestwa niebios. Każdy zaś, kto je spełnia i ich naucza, będzie nazwany „wielkim” w odniesieniu do królestwa niebios. Bo mówię wam, że jeśli wasza prawość nie będzie obfitsza niż uczonych w piśmie i faryzeuszy, to na pewno nie wejdziecie do królestwa niebios.
„Słyszeliście, że tym w czasach starożytnych powiedziano: „Nie wolno ci mordować; a kto popełni morderstwo, będzie odpowiadał przed sądem”. Ja jednak wam mówię, że każdy, kto trwa w srogim gniewie na swego brata,będzie odpowiadał przed sądem; a kto by skierował do swego brata niegodne wymówienia słowo pogardy, będzie odpowiadał przed Sądem Najwyższym; kto zaś powie: „Podły głupcze!”, będzie podlegał ognistej Gehennie.
„Gdybyś więc przyniósł swój dar do ołtarza, a tam sobie przypomniał, że twój brat ma coś przeciwko tobie, zostaw swój dar tam przed ołtarzem i odejdź; najpierw zawrzyj pokój ze swym bratem, a potem, wróciwszy, złóż swój dar.
„Szybko ureguluj sprawy ze skarżącym cię do sądu, gdy idąc tam, jeszcze jesteś z nim w drodze, żeby czasem skarżący nie przekazał cię sędziemu, a sędzia słudze sądowemu, i zostałbyś wtrącony do więzienia. Doprawdy, mówię ci: Na pewno stamtąd nie wyjdziesz, dopóki nie spłacisz aż do ostatniej monety znikomej wartości.
„Słyszeliście, że powiedziano: „Nie wolno ci cudzołożyć”. Ale ja wam mówię, że każdy, kto się wpatruje w kobietę, aby do niej zapałać namiętnością, już popełnił z nią cudzołóstwo w swym sercu. Jeśli więc twoje prawe oko cię gorszy, wyłup je i odrzuć od siebie. Pożyteczniej bowiem jest dla ciebie, żebyś stracił jeden z twych członków, niż żeby całe twoje ciało wrzucono do Gehenny. Także jeśli twoja prawa ręka cię gorszy, odetnij ją i odrzuć od siebie. Pożyteczniej bowiem jest dla ciebie, żebyś stracił jeden z twych członków, niż żeby całe twoje ciało znalazło się w Gehennie.
„Ponadto powiedziano: „Kto się rozwodzi ze swą żoną, niech jej da świadectwo rozwodu”. Ja jednak wam mówię, że każdy, kto się rozwodzi ze swą żoną - jeśli nie na podstawie rozpusty - naraża ją na cudzołóstwo, a ktokolwiek poślubia rozwiedzioną, popełnia cudzołóstwo.
„Słyszeliście jeszcze, że tym w czasach starożytnych powiedziano: „Nie wolno ci przysięgać, a nie dotrzymać, lecz masz spłacić swe śluby Jehowie”. Ja zaś wam mówię: W ogóle nie przysięgajcie - ani na niebo, ponieważ jest tronem Boga, ani na ziemię, ponieważ jest podnóżkiem jego stóp, ani na Jerozolimę, ponieważ jest miastem wielkiego Króla. Nie wolno ci też przysięgać na swą głowę, gdyż ani jednego włosa nie możesz uczynić białym ni czarnym. Niechże wasze słowo Tak znaczy Tak, wasze Nie - Nie; gdyż co jest ponad to, jest od niegodziwca.
„Słyszeliście, że powiedziano: „Oko za oko i ząb za ząb”. Ja jednak wam mówię: Nie stawiajcie oporu niegodziwemu; ale temu, kto cię uderzy w prawy policzek, nadstaw i drugi. A jeśli ktoś chce iść z tobą do sądu i posiąść twoją szatę spodnią, pozostaw mu także twoją szatę wierzchnią; a jeśli ktoś mocą władzy przymusza cię do służby przez milę, idź z nim dwie mile. Daj proszącemu i nie odwracaj się od tego, kto chce od ciebie pożyczyć bez odsetek.
„Słyszeliście, że powiedziano: „Masz miłować swego bliźniego i nienawidzić swego nieprzyjaciela”. Ja jednak wam mówię: Miłujcie swych nieprzyjaciół 
i módlcie się za tych, którzy was prześladują, żebyście się okazali synami waszego Ojca, który jest 
w niebiosach, ponieważ on sprawia, że jego słońce wschodzi nad niegodziwymi i dobrymi, on też sprawia, że deszcz pada na prawych i nieprawych. Bo jeśli miłujecie tych, którzy was miłują, jaką macie nagrodę? Czy tego samego nie czynią także poborcy podatkowi? A jeśli pozdrawiacie tylko swych braci, cóż nadzwyczajnego czynicie? Czy tego samego nie czynią także ludzie z narodów? Macie zatem być doskonali, tak jak wasz Ojciec niebiański jest doskonały.
„Pilnie zważajcie, żebyście nie przejawiali swej prawości przed ludźmi po to, by was oglądali; w przeciwnym razie nie będziecie mieć nagrody u Ojca, który jest w niebiosach. Kiedy więc dajesz dary miłosierdzia, nie dmij przed sobą w trąbę, jak to czynią obłudnicy w synagogach i na ulicach, żeby ludzie ich wychwalali. Zaprawdę wam mówię: W pełni odbierają swą nagrodę. Ale gdy ty dajesz dary miłosierdzia, niech nie wie twa lewica, co czyni twa prawica, żeby twe dary miłosierdzia pozostały w ukryciu; wtedy odpłaci tobie twój Ojciec, który się przygląda w ukryciu.
„Również gdy się modlicie, nie macie być jak obłudnicy; oni bowiem lubią się modlić, stojąc w synagogach i na rogach szerokich ulic, aby ich ludzie widzieli. Zaprawdę wam mówię: W pełni odbierają swą nagrodę. Ty jednak, gdy się modlisz, wejdź do swego pokoju i zamknąwszy drzwi, módl się do twego Ojca, który jest w ukryciu; wtedy Ojciec twój, który się przygląda w ukryciu, odpłaci tobie. A modląc się, nie powtarzajcie wciąż tego samego jak ludzie 
z narodów, gdyż oni mniemają, że zostaną wysłuchani dzięki używaniu wielu słów. Toteż nie upodabniajcie się do nich, gdyż Bóg, wasz Ojciec, wie, czego potrzebujecie, zanim go w ogóle poprosicie.
„Macie więc modlić się w ten sposób:
„Nasz Ojcze w niebiosach, niech będzie uświęcone twoje imię. Niech przyjdzie twoje królestwo. Niech się dzieje twoja wola, jak w niebie, tak i na ziemi. Daj nam dzisiaj naszego chleba na ten dzień; i przebacz nam nasze winy, jak i my przebaczyliśmy winnym wobec nas. I nie wystawiaj nas na pokusę, ale nas wyzwól od niegodziwca”.
„Jeśli bowiem przebaczycie ludziom ich wykroczenia, to wasz Ojciec niebiański i wam przebaczy; jeśli zaś nie przebaczycie ludziom ich wykroczeń, to wasz Ojciec także nie przebaczy waszych wykroczeń.
„Kiedy pościcie, przestańcie przybierać smutny wyraz twarzy jak obłudnicy, gdyż oni szpecą swe twarze, żeby ukazać ludziom, iż poszczą. Zaprawdę wam mówię: W pełni odbierają swą nagrodę. Ale ty, gdy pościsz, natłuść sobie głowę i umyj twarz, żeby pokazać, iż pościsz, nie ludziom, ale Ojcu, który jest 
w skrytości; wtedy odpłaci tobie twój Ojciec, który się przygląda w skrytości.
„Przestańcie gromadzić sobie skarby na ziemi, gdzie mól i rdza niszczą i gdzie złodzieje włamują się i kradną. Raczej gromadźcie sobie skarby w niebie, gdzie animól, ani rdza nie niszczy i gdzie złodzieje nie włamują się i nie kradną. Bo gdzie jest twój skarb, tam też będzie twoje serce.
„Lampą ciała jest oko. Jeśli więc twoje oko jest prostolinijne, całe twoje ciało będzie jasne, ale jeśli twoje oko jest niegodziwe, całe twoje ciało będzie ciemne. Jeżeli światło, które jest w tobie, w rzeczywistości jest ciemnością, jakże wielka to ciemność!
„Nikt nie może być niewolnikiem dwóch panów; bo albo jednego będzie nienawidzić, a drugiego miłować, albo do jednego przylgnie, a drugim wzgardzi. Nie możecie być niewolnikami Boga i Bogactwa.
„Dlatego wam mówię: Przestańcie się zamartwiać o swe dusze, jeśli chodzi o to, co będziecie jeść lub co będziecie pić, albo o swe ciała, jeśli chodzi o to, 
w co się będziecie ubierać. Czyż dusza nie znaczy więcej niż pokarm, a ciało niż odzież? Przypatrzcie się uważnie ptakom nieba, gdyż nie sieją ani nie żną, ani nie zbierają do spichrzy, a jednak wasz Ojciec niebiański je żywi. Czyż nie jesteście warci więcej niż one? Kto z was przez zamartwianie się może dodać jeden łokieć do długości swego życia? Także co się tyczy odzieży, dlaczego się zamartwiacie? Wyciągnijcie naukę z tego, jak rosną lilie polne; nie mozolą się ani nie przędą, ale mówię wam, że nawet Salomon 
w całej swej chwale nie był tak przyodziany, jak jedna z nich. Jeśli zatem Bóg tak przyodziewa roślinność polną, która dzisiaj jest, a jutro się ją wrzuca do pieca, to czy tym bardziej nie przyodzieje was, małowierni? Nigdy więc nie zamartwiajcie się i nie mówcie: „Co będziemy jeść?” albo: „Co będziemy pić?”, albo: „Co na siebie włożymy?” Bo o wszystko to skwapliwie zabiegają narody. Przecież wasz Ojciec niebiański wie, że wszystkich tych rzeczy potrzebujecie.
„Stale więc szukajcie najpierw królestwa oraz Jego prawości, a wszystkie te inne rzeczy będą wam dodane. Nigdy się zatem nie zamartwiajcie o następny dzień, gdyż następny dzień będzie miał własne zmartwienia. Każdy dzień ma dosyć własnego zła.
„Przestańcie osądzać, żebyście nie byli osądzeni; bo jakim sądem osądzacie, takim będziecie osądzeni, i jaką miarą odmierzacie, taką wam odmierzą. Czemu więc patrzysz na słomkę w oku twego brata, 
a nie bierzesz pod uwagę belki we własnym oku? Albo jak możesz powiedzieć do swego brata: „Pozwól mi wyjąć słomkę z twego oka”, gdy oto w twoim własnym oku jest belka? Obłudniku! Najpierw wyjmij belkę z własnego oka, a wtedy będziesz wyraźnie widział, jak wyjąć słomkę z oka swego brata.
„Nie dawajcie psom tego, co święte, ani nie rzucajcie swych pereł przed świnie, żeby ich czasem nie podeptały nogami, a obróciwszy się, nie poszarpały was.
„Stale proście, a będzie wam dane; ciągle szukajcie, a znajdziecie; wciąż pukajcie, a będzie wam otworzone. Bo każdy, kto prosi, otrzymuje, i każdy, kto szuka, znajduje, i każdemu, kto puka, będzieotworzone. Doprawdy, któryż człowiek wśród was, jeśli go syn poprosi o chleb, poda mu kamień? Albo jeśli go poprosi o rybę - czyż poda mu węża? Jeżeli więc wy, chociaż jesteście niegodziwi, umiecie dawać swym dzieciom dobre dary, o ileż bardziej wasz Ojciec, który jest 
w niebiosach, da dobre rzeczy proszącym go!
„Dlatego wszystko, co chcecie, żeby ludzie wam czynili, wy też im podobnie czyńcie; takie w istocie jest znaczenie Prawa i Proroków.
„Wchodźcie przez ciasną bramę; gdyż szeroka i przestronna jest droga prowadząca do zagłady i wielu jest tych, którzy nią wchodzą, natomiast ciasna jest brama i wąska droga prowadząca do życia i niewielu jest tych, którzy ją znajdują.
„Miejcie się na baczności przed fałszywymi prorokami, którzy przychodzą do was w okryciu owczym, ale wewnątrz są drapieżnymi wilkami. Rozpoznacie ich po ich owocach. Czyż zbiera się z cierni winogrona albo z ostu figi? Podobnie każde drzewo dobre wydaje owoc wyborny, ale każde drzewo spróchniałe wydaje owoc bezwartościowy; drzewo dobre nie może rodzić owocu bezwartościowego ani nie może drzewo spróchniałe wydawać owocu wybornego. Każde drzewo nie wydające wybornego owocu zostaje ścięte i wrzucone w ogień. Rzeczywiście więc rozoznacie ich po ich owocach.
„Nie każdy, kto do mnie mówi: „Panie, Panie”, wejdzie do królestwa niebios, lecz tylko ten, kto wykonuje wolę mego Ojca, który jest w niebiosach. Wielu mi powie w owym dniu: „Panie, Panie, czyśmy w twoim imieniu nie prorokowali i w twoim imieniu nie wypędzali demonów, i w twoim imieniu nie dokonywali wielu potężnych dzieł?” Ale ja wtedy im wyznam: Nigdy was nie znałem! Odstąpcie ode mnie, czyniciele bezprawia.
„Dlatego każdy, kto słyszy te moje słowa i wprowadza je w czyn, zostanie przyrównany do męża roztropnego, który zbudował swój dom na masywie skalnym. I lunął deszcz, i przyszły potoki wody, i wiatry powiały i smagały ten dom, ale się nie zawalił, gdyż miał fundament na masywie skalnym. Każdy zaś, kto słyszy te moje słowa, a nie wprowadza ich w czyn, będzie przyrównany do męża głupiego, który zbudował swój dom na piasku. I lunął deszcz, i przyszły potoki wody, i wiatry powiały i uderzyły w ten dom, i się zawalił, 
a jego upadek był wielki”.
A gdy Jezus zakończył te słowa, skutek był taki, iż tłumy były niezmiernie zdumione jego sposobem nauczania; bo nauczał ich jak ktoś mający władzę, 
a nie jak ich uczeni w piśmie.

Drzwi lewej szafki w głównej kondygnacji skarbca, strona frontowa. Wymiary 55 x 27,5 cm. Centralną sceną jest chrzest Chrystusa w Jordanie. Ornamentalna, reliefowa ramka z wolim okiem otacza płaszczyznę ułożoną z najrzadszej niebieskawej odmiany bursztynu. Na jej tle rozmieszczono u góry i u dołu po parze prostokątnych scen z życia Chrystusa rzeźbionych intaglio. U góry od lewej: Narodzenie i Wjazd do Jerozolimy. U dołu: Kuszenie przez szatana i Waga ofiary odkupienia. Scenę centralną otacza ornament z liści akantowych, wyrzeźbiony w intensywnie złotym bursztynie z Klesowa.
Drzwi prawej szafki w głównej kondygnacji skarbca, strona frontowa. Wymiary 55 x 27,5cm. Centralną sceną jest Ofiara Chrystusa. Układ kompozycyjny identyczny z drzwiami szafki lewej. Sceny rzeźbione intaglio w narożnikach: u góry – Uzdrowienie chorego od  urodzenia. u dołu – Rzucenie losów o szatę Jezusa. u dołu – „A On niosąc dla siebie pal męki wyszedł na tak zwane miejsce czaszki, które po hebrajsku zwą Golgota”.
Drzwi szafki w lewej ścianie szczytowej. Wymiary 55 x 27,5 cm. Scena centralna – relief na zielonkawym tle – Raj utracony. Wymiary i układ kompozycyjny analogiczny jak na drzwiach ściany frontowej. Sceny rzeźbione intaglio w narożnikach: u góry od lewej – Mojżesz niesie tablice 10. przykazań. Arka Noego na stoku Aparatu – gołąb z liściem oliwki. - u dołu od lewej – Wąż opleciony wokół drzewa z zakazanym owocem. Odziani Adam i Ewa opuszczają raj.
Drzwi szafki w prawej ścianie szczytowej. Wymiary 55 x 27,5 cm. Scena centralna – relief na zielonkawym tle – Raj Odzyskany. Wymiary i układ kompozycyjny jak w drzwiach ściany frontowej. Sceny rzeźbione intaglio w narożnikach: u góry od lewej – Wdowi grosz – „Zaprawdę powiadam wam, ta uboga wdowa wrzuciła najwięcej ze wszystkich”. Przypowieść o Mina – niewolnik zakopuje pieniądze. u dołu od lewej – Owczarnie i pasterz – pasterz szukający jednej zaginionej owieczki. Wskrzeszenie Łazarza.
Rzeźby postaci dziewczęcych symbolizujących pory roku. Wiosna – Lato – Jesień - Zima, symbole upływającego czasu i klasycznego świata antycznego Rzeźby figuralne, nieco spłaszczone z tyłu w celu dopasowania do sąsiadujących elementów konstrukcji. Wysokość 60 cm. Lato i Jesień z bursztynu ukraińskiego, Wiosna i Zima z bursztynu sambijskiego. Są to wsporniki frontowej części głównej kondygnacji skarbca, rozmieszczone w narożnikach i pomiędzy drzwiczkami. Nawiązują do Kor z ateńskiego Erechteionu.
Zwieńczenie skarbca – tympanon z imieniem Jehowy. Wymiary 35 x 83 cm. Na wielkiej (31 cm długości) bryle bursztynu osadzono białe litery z hebrajskim zapisem imienia bożego . Otaczają je dwie strefy obłoków. Jasno-złocisty łuk przebiega po odcinku okręgu, a dolną strefę stanowią burzowe obłoki z unikalnych okazów bursztynu w odcieniach od czerni, poprzez zieleń i błękit do akcentów bieli. Żółte obłoki uformowano w wypukłym reliefie, a ciemne stanowią kompozycje malarską, wywołaną zróżnicowaniem plam barwnych naturalnych odmian bursztynu.
Zwieńczenie otrzyma zamknięcie w postaci plastycznie ukształtowanej archiwolty.


MYRTA_PL.jpg
mwystawa027.jpg
Nowy-10.jpg

Informacje dodatkowe



 
   powrót