Polish Art World - Polska Sztuka w Świecie
Strona główna · Artyści · Galerie autorskie · Galerie · Domy Aukcyjne · Kolekcje · Publikacje · Aktualności · Ogłoszenia

Oferty - Ogłoszenia

Bogusław Lustyk (ur. /b. 1940)
Bogusław Lustyk (ur. /b.1940)
Bogusław Lustyk (ur. /b.1940)
Bogusław Lustyk (ur. /b. 1940)
Bogusław Lustyk (ur. /b.1940)
więcej ogłoszeń

Jak czytać wizerunki świętych. Leksykon atrybutów i symboli hagiograficznych


powiększ/zoom

Józef Marecki, Lucyna Rotter

Rok wydania: 2009

Wydawca: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych Universitas
Strona www: http://www.pl.wikipedia.org/wiki/Szrafowanie


Sztuka i wizerunki świętych patronów
W 1994 szukając szczegółów o twórczości Kazimierza Wiśniaka (1931) – wybitnego scenografa, malarza i współtwórcy Piwnicy pod Baranami w Krakowie, natrafiłem na „Leksykon godeł zakonnych” z doskonałymi rysunkami tuszem Kazimierza Wiśniaka. Publikacja dzięki wprowadzonej szrafurze opisywała historię i przedstawiała heraldycznie wzory godeł dla wspólnot klasztornych na ziemiach polskich. „Leksykon godeł” przygotowali Wacław Kolak i Józef Marecki (1957), który w 1992, w Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie obronił pracę doktorską Dzieje Krakowskiej Prowincji Ojców Kapucynów w okresie II wojny światowej. Leksykon godeł był białym krukiem, już w 1995. Szukali go wówczas uczestnicy XVI Międzynarodowego Kongresu Weksylologicznego organizowanego w Warszawie, Krakowie, Kadzidle i Ostrołęce z okazji 700 rocznicy Orła Białego. Tylko kilku weksylologom (flagoznawcom) udało się włączyć Leksykon do specjalistycznych księgozbiorów zagranicznych.
W listopadzie 2009, w krakowskiej Księgarni Dante www.poczytaj.pl znalazłem dzieło obszerniejsze i ważniejsze od Leksykonu z 1994. Józef Marecki, teraz jako profesor Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II; związany z Wydziałem Historii i Dziedzictwa Kulturowego i Katedrą Nauk Pomocniczych Historii i Archiwistyki, ze swoją doktorantką Lucyną Rotter (1971) opublikowali „Jak czytać wizerunki świętych. Leksykon atrybutów i symboli hagiograficznych” wydany w Towarzystwie Autorów i Wydawców Prac Naukowych Universitas, Kraków, 2009. ISBN 97883-242-0910-1
Walorem naukowym księgi (853 s.) jest jej uniwersalność, a walorem artystycznym tomu w twardej, barwnej okładce i takiej samej koszulce z reprodukcją fragmentu Ołtarza Baranka Mistycznego z Katedry św. Bawona w Gandawie, - wizerunek św. Jana Chrzciciela namalowany przez braci Huberta (1366-1426) i Jana van Eyck (1390-1441). Ołtarz Gandawski (370 x 495 cm) składa się z 24 kwater, na których namalowano ponad 250 postaci, uczestniczących w wielkim misterium Odkupienia. Walorem ekonomicznym publikacji jest jej racjonalna, dobra i ogłoszona cena (84 zł).
Otrzymaliśmy Leksykon uniwersalny, dla wierzących ale i tych od wiary oddalonych ale sztuką zainteresowanych. „Leksykon atrybutów…” jest uniwersalnym, ponieważ zaadresowano go do osób o różnym wykształceniu, zainteresowaniach i znajomości kultury. Książka jest dla osób ciekawych własnych korzeni. Jest to encyklopedia dla młodych małżeństw, które rozważają nadanie imienia potomstwu jak i dla osób zawodowo zapracowanych, czy tych cieszących się jesienią życia ale i podróżami do coraz to nowych miejsc nie tylko w Europie ale na wszystkich kontynentach. Leksykon wizerunków świętych to fundamentalny podręcznik dla każdego malarza portrecisty, scenografów filmowych i teatralnych, fotografów, grafików, rysowników, reżyserów i wizażystów. Książka jest źródłem inspiracji przyjemności poznawczej dla tych, którzy cenią obcowanie ze świętymi, ale przede wszystkim dla twórców, którzy utrwalają postaci świętych patronów dla potrzeb kościołów, zakonów, szkół, uczelni, klubów i firm. Aby wyrazisty święty lub błogosławiony patron patrzył ze sztandaru parafii, organizacji zawodowej, szkoły czy zgromadzenia zakonnego powinien być doskonale poznany, rozpoznawany i szanowany. Książka Józefa Mareckiego i Lucyny Rotter prowadzi do pogłębionej i szczegółowej znajomości z 1500 bohaterami z dwudziestu wieków cywilizacji.
Wartością Leksykonu jest, że pomaga a nie poucza. Amatorzy rozwiązywania krzyżówek z Leksykonu uczynią podręcznik pierwszej i definitywnie skutecznej konsultacji. Autorzy publikację rozpoczęli od trafnego przypomnienia postaci Jana z Damaszku (675-749) i jego kluczowej sentencji o wartościach uniwersalnej i współczesnej. Jan z Damaszku, jako pisarz był pierwszym, aktywnym promotorem sztuk wizualnych. To Damasceńczyk szerzył w swym nauczaniu szczególnie kult obrazów. Zachęcał do tego jak mistrz nowoczesnego marketingu i wytrawny prakseolog związany z najlepszymi galeriami świata. Tymi galeriami były w VIII wieku świątynie. Autorzy Leksykonu eksponują postawę Jana z Damaszku, który głosił…gdy poganin przychodzi do ciebie i mówi: pokaż mi swoją wiarę, to zaprowadź go do kościoła i pokaż mu dekorację, która go ozdabia, objaśnij mu treść zebranych tam świętych obrazów…Czy tak było rzeczywiście – trudno orzec, bo zapisu głosu nie mamy ale ówczesne zapisy przyjmowane są przez dociekliwych i krytycznych badaczy za wiarygodne. Według legendy średniowiecznej, Janowi z Damaszku odcięto rękę na polecenie cesarza bizantyjskiego Leona Izauryjczyka, gdyż to Jan przeciwstawiał się obrazoburcom, czyli osobom tępiącym kult obrazów z przedstawianymi Osobami Boskimi i świętymi. Odcięta ręka, z rozkazu cesarza, miała powstrzymać Damasceńczyka na zawsze od malowania obrazów religijnych. Stało się inaczej. Zdarzył się bowiem cud i odciętą rękę uzdrowił Janowi jeden z aniołów. W cuda wieku VIII wierzyć można i należy, skoro w wiekach XX i XXI opisy cudów gospodarczych, naukowych i sportowych zajmują w mediach znaczące miejsce. Nie są też współczesne cuda przez autorytety odrzucane jako informacje fałszywe. Po trzynastu wiekach, myśli św. Jana Damasceńskiego - z dniem wspomnienia przypadającym na święto górników czyli Barbórkę - 4 grudnia - są szczególnie aktualne.
Zasoby artystyczne w katedrach, bazylikach, klasztorach i kościołach miast są bogate i artystycznie cenne. Miasta wspólnie z parafiami i klasztorami powinny wprowadzić skuteczny sposób przypomnienia sportretowanych, tematów przedstawianych, czasu powstania dzieł i określenia technik artystycznych posiadanych zasobów. Świątynie nie mają być muzeami ale dynamicznymi centrami kształcenia nauką i kulturą czyli wiedzą, dobrem i pięknem. Wzorowym przykładem może być opisywanie i pokazywanie nowych, Anielskich Drzwi do kościoła oo. Jezuitów przy ul. Świętojańskiej w Warszawie, które Igor Mitoraj (1944) przekazał kościołowi z okazji 400-lecia Sanktuarium Matki Bożej Łaskawej. W kościele obok Katedry mamy przedstawioną językiem wielkiej sztuki scenę Zwiastowania. Okres świąt i nowego roku sprzyja zawsze odkrywaniu świetności zasobów sztuki w miejscach kultu w którym uczestniczymy. Nie tylko z kapłanem, ale także z miejskimi przewodnikami, wśród których są najlepsi historycy sztuki, etnografowie i kulturoznawcy. W ogłoszeniach parafialnych trzeba wprowadzić plan poznawania kościelnych fresków, płaskorzeźb, pomników, obrazów i tablic z motywami figuratywnymi. Wersje językowe powinny z Internetu wspierać takie działania.
Leksykon Jak czytać wizerunki świętych.. poprowadzi każdego czytelnika do indywidualnego, odimiennego patrona, którego trzeba znać równie dobrze, jak członków najbliższej rodziny. W patronach odnajdujmy pozytywną energię, a w ich życiorysach wzory do zachowań. Książka prof. Mareckiego i dr Rotter to wyszukany prezent z trwałością przez wiele lat, a nawet na kilka pokoleń. To klucz do obfitego źródła dla rozpoznawanie korzeni własnych dzięki szczegółowym ale zwartym noto oraz 51 reprodukcjom drzeworytów i 19 miedziorytów. Ksiązka może być wzorcem i kompasem dla formowanie naszych wizerunków wzorujących się na konkretnych przedstawieniach świętych i rozpoznanych naukowo ich atrybutach. Specyfikacja i indeksy atrybutów stanowią żywe źródło dla twórców, którzy współczesnych sobie utrwalają w malarstwie, fotografii, stylizacji, modzie i nadają im nowy wizerunek publiczny. Leksykon o wizerunkach świętych będzie zrozumiały przez każdego i w różnym wieku, a interesujący na każdej otwartej stronie ksiązki. Jeżeli zdarzy się inaczej, to treść początkowo trudna uzyska natychmiast wyjaśnienie w zasobów Internetu. Sprzyja temu encyklopedysta Izydor, biskup Sewilli (560-639), autor Codex etimologiarum, pierwszej syntezy wiedzy w 20 tomach. Izydor był kanonizowany i trwa w pamięci jako święty od 1598, a na początku XXI w. był wskazany przez episkopat Hiszpanii na św. patrona internetu. Internetu przyszłości multimedialnej i retroaktywnej. Biskup Izydor, jak wskazują dokumenty zachowane w archiwum miasta, polotem dorównywał Platonowi, wiedzą – Arystotelesowi, wymową – Cyceronowi, wszechstronnością – Dydymowi, statecznością – św. Hieronimowi, nauką – św. Augustynowi, a świętością życia św. Grzegorzowi Wielkiemu.
Władysław Serwatowski
Św. Izydor z Sewilli
Ołtarz Gandawski
Św. Maciej Apostoł i Św. Małgorzata
Św. Szymon Apostoł i Święta Rodzina, miedzioryty
Leksykon patronów
Leksykon patronów
Leksykon patronów

 
   powrót